Vidovdan ili Sveti Vid, dan stradanja za slobodu

Danas je Vidovdan, praznik duboko ukorenjen u srpskom kolektivnom pamćenju i istoriji kao dan stradanja za slobodu. Sve što je važno i značajno u istoriji Srba i Srbije, od Kosovskog boja 1389. do danas, dogodilo se na Vidovdan.

Značaj Vidovdana za srpski narod proističe iz istorijskih događaja koji su vezani za 28. jun. Od svih je najznačajniji Kosovski boj, pogibija kneza Lazara i propast Srpskog Carstva. Na ovaj dan se, od početka 20. veka, slavi i crkveni praznik Svetog velikomučenika kneza Lazara i svetih srpskih mučenika.

Mnogi važni, prelomni i sudbonosni događaji i u novijoj istoriji sprske države, vezuju se upravo za 28. jun i Vidovdan.

Atentan na Austrougarskog nadvojvodu Franca Ferdinanda i njegovu suprugu,  izvršili su Gavrilo Princim i pripadnici Mlade Bosne na Vidovdan, 1914. godine u Sarajevu. To je kasnije bio neposredni povod za početak Prvog svetskog rata.

13533077_1081148405301843_9127110093883097735_n

Versajski sporazum sa Nemačkom, čime je završen Prvi svetski rat, a kojim je ona morala priznati da je isključivi krivac za krvoproliće, takođe je potpisan 28. juna 1919. godine.

Ustav Kraljevine Srba, Hrvta i Slovenaca, koji je 1921. godine doneo srpski kralj Aleksandar Karđorđević, usvojen je na ovaj dan, zato se i naziva Vidovdanski ustav.

Razlaz između Titove Jugoslavije i istočnog bloka dogodio se na Vidovdan usvajanjem Rezolucije Inforbiroa.

Gazimestan

Godine, 1989. 28. juna,  na Gazimestanu je obeleženo šest vekova od Kosovskog boja. Od tada se centralna manifestacija obeležavanja Vidovdana svake godine (osim 1999. zbog bombardovanja NATO-a) održava u Gračanici i na Gazimestanu.

Na ovaj dan, 2001. godine predsednik SR Jugoslavije Slobodan Milošević je izručen Tribunalu u Hagu.

Vidovdan je nepokretan verski praznik koga prazniju Srpska i Bugarska pravoslavna crkva, 15. juna po julijanskom, odnosno 28. po gregorijanskom kalendaru.