Sveti Vrači Kozma i Damjan, manastirska slava u Zočištu

Зочиште, Фото: О. Радић

Srpska pravoslavna crkva i vernici danas slave Kozmu i Damjana koji su u narodu poznatiji kao Sveti Vrači besrebrenici. Dvojica svetaca su čitav život posvetila lečenju bolesnih, bez ikakve novčane nadoknade, zbog čega se i nazivaju besrebrenicima.  Sveti Kozma i Damjan smatraju se i slave kao zaštitnici lekarske profesije.

Sveti Vrači Kozma i Damjan su slava istoimenog manastira u selu Zočište nedaleko od Orahovca.  Veliki broj Srba sa čitavog Kosova i Metohije, ali i iz uže Srbije, okuplja se na ovaj dan u obnovljenoj crkvi, u kojoj se čuva najstarija ikona dvojice svetitelja i deo njihovih moštiju.

Od ranih jutarnjih sati crkvenu portu u Zočištu su ispunili vernici koji su sa svih strana došli kako bi prisustvovali Svetoj arhijerejskoj liturgiji, koju uz sasluženje sveštenstva i monaštva, služi vladika raško-prizrenski Teodosije. Biće prerezan i slavski kolač koji danas prinosi porodica Manitašević iz Gračanice.

Foto V. Ćup; GračanicaOnlajn: Manastir Svetih vrača Kozme i Damjana, Zočište

„Crkva u Zočištu je naš simbol stradanja ali i simbol Vaskrsenja“, kažu Srbi iz Velike Hoče i Orahovca dok s ponosom govore o ovoj svetinji, ne propuštajući da kažu da su tu, kraj ikone Svetih besrebrenika uz molitvu, lek pronašli mnogi, čak i oni koji nisu hrišćanske i pravoslavne veroispovesti.

Sršena crkva u Zočištu, Foto: V. Ćup, GračanicaOnlajn

Manastir Svetih Vrača u Zočištu je  simbol stradanja.  U septembru 1999. godine, kada je u prisustvu međunarodne zajednice, vladao otvoreni lov na Srbe na Kosovu i Metohiji, pripadnici OVK su manastir minirali i crkva je srušena do temelja, a crkveno zvono iz 1915. godine, bačeno je u bunar ispred crkve koji je potom zatrpan.

Manastir Zočište, crkveno zvono je izvađeno iz binara i služi kao podsetik na bestijalni čin rušitelja, Foto: GračanicaOnlajn

Pre miniranja crkve monasi su mošti svetitelja izneli iz Crkve pokrenuvši se sa preostalim Srbima iz ovog mestu u zbeg. Godine 2004.  povratkom monaštva, počela je obnova manastira i njegovo Vaskrsenje. Nova crkva je sazidana od istog kamena, po uzoru na staru.

Tačna godina izgrdnje manastira Svetih Vrača u selu Zočište je nepoznata, izvori govore da je stariji od Visokih Dečana. Crkva je sagrađena na temeljima starije viznatijske crkve u vreme Nemanjića, a ktitor svetinje je i danas nepoznat.

I.Miljković.