fbpx

Novo Brdo: Rimokatolička misa služena na temeljima pravoslavne crkve Svetog Nikole

Католичка миса у Новом Брду

Rimokatolički biskup kosovski Dod Đerđi i barski nadbiskup Zef Gaši su sa svojim sveštenstvom i grupom vernika služili juče misu na ostacima pravoslavnog sabornog hrama Sv. Nikole u podnožju novobrdske tvrđave. Misi je prisustvovao i Ismet Hajrulahu direktor prištinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture.

Rimokatolički biskup kosovski Dod Đerđi i barski nadbiskup Zef Gaši su sa svojim sveštenstvom i grupom vernika služili juče misu na ostacima pravoslavnog sabornog hrama Sv. Nikole u podnožju novobrdske tvrđave. Misi je prisustvovao i Ismet Hajrulahu direktor prištinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture. Vest je prenelo glasilo rimokatoličk biskupije iz Prištine.

Eparhija Raško-prizrenska već je ranije izrazila ozbiljnu zabrinutost i protestvovala kod nadležnih organa zbog neovlašćenih radova kosovskog ministarstva kulture (instituta za arheologiju) na ovom srednjovekovnom pravoslavnom lokalitetu koji se nalazi u okviru specijalne zaštićene zone Novo Brdo i gde su svi radovi zabranjeni bez saglasnosti SPC. Nedavno su pored raščišćavanja terena neovlašćeno otvarani srednjovekovni grobovi u hramu, a potom su potpuno nestručno i bez ekspertize podignuti stubovi u naosu hrama.

Na ovom hramu su u periodu bivše Jugoslavije rađena vrlo opsežna arheološka ispitivanja i pronađeni artefakti se čuvaju u Beogradu, posebno ostaci kamene plastike sa natpisima koji nedvosmisleno svedoče o istoriji hrama. Dosadašnja istraživanja i istorijat hrama Sv. Nikole detaljno su predstavljeni u monografiji „Crkva Sv. Nikole – Katedrala Novog Brda“ arheologa Marka Popovića i Igora Bjelića, Beograd 2018. godine (na srpskom i engleskom jeziku). Na osnovu obimnih istorijskih i arheoloških citiranih izvora, fotografija lokacije, nađenih artefakata, crteža i moguće idealne rekonstrukcije može se dobiti za sada najkompletnija slika o katedralnom hramu  Novog Brda.

Povodom najnovijeg provokativnog služenja mise na temeljima pravoslavnog hrama u Novom Brdu Eparhija Raško-prizrenska objavila je s blagoslovom Episkopa Raško-prizrenskog Teodosija

 SAOPŠTENJE ZA JAVNOST

 Eparhija Raško-prizrenska je duboko razočarana ovim očiglednim činom zloupotrebe duhovne i kulturne baštine SPC i to na lokalitetu koji su osnovali i gradili srednjovekovni srpski vladari, što je zabeleženo u brojnoj stručnoj i istorijskoj literaturi, kako domaćoj tako i stranoj. Sačuvani artefakti kamene plastike sa natpisima iz hrama sv. Nikole jasno pokazuju o čijoj je crkvi reč.

 Služenjem mise na temeljima pravoslavnog hrama rimokatolička Biskupija kosovska ozbiljno narušava do sada prilično korektne međuverske odnose na Kosovu i Metohiji i politizuje baštinu SPC koja je Ahtisarijevim planom upravo na predlog naše Crkve uključena u specijalnu zaštićenu zonu uz saglasnost predstavnika kosovskih Albanaca. Besede koje su se mogle čuti na jučerašnjoj misi nimalo ne doprinose izgradnji međuverskih odnosa Pravoslavne Crkve sa Rimokatolicima i SPC će zasigurno morati da pokrene ovo pitanje u kontaktu sa nadležnim predstavnicima Vatikana. 

 Nedaleko od naše pravoslavne crkve nalaze se takođe ostaci srednjovjekovnog rimokatoličkog hrama poznatog kao Saška crkva Presvete Bogorodice koju su uz saglasnost srpskih vladara u Srednjem veku podigli i koristili Sasi rudari i dubrovački trgovci. Sasvim razumno pitanje jeste zašto se rimokatolički biskupi sa svojim vernicima nisu okupili na ostacima nekadašnje svoje crkve nego su to učinili na temeljima sabornog hrama novobrdskih srpskih pravoslavnih mitropolita. 

 Eparhija Raško prizrenska će od nadležnih međunarodnih i lokalnih institucija tražiti zaštitu lokacije hrama Sv. Nikole od daljih zloupotreba, među kojima je i nedavno podizanje stubova koje je urađeno bez stručne ekspertize i bez saglasnosti SPC, koja je nephodna za sve aktivnosti u specijalnim zonama po zakonima Kosova. Prištinske vlasti su već ozbiljno kritikovane zbog nepoštovanja verskih prava SPC u najnovijem izveštaju američkog Stejt Departmenta što samo svedoči da i ova najnovija provokacija nije izuzetak.

 

%d bloggers like this: