EPARHIJA RAŠKO-PRIZRENSKA OŠTRO OSUĐUJE NAJNOVIJI SLUČAJ PROFANACIJE HRAMA SV. NIKOLE U NOVOM BRDU

Imajući u vidu informacije više medija i video-snimka kosovske pevačice Aljbane Azizi na temeljima hrama Sv. Nikole u Novom Brdu, uz duboko zgražavanje nad ovim necivilizovanim načinom ponašanja, izražavamo oštar protest. Prostor tvrđave Novog brda i njena okolina, koja uključuje i arheološko nalazište hrama Sv. Nikole, drevni hram srpskih pravoslavnih mitropolita novobrdskih, po kosovskim zakonima je Specijalna zaštićena zona (SZZ) i sve aktivnosti na ovom prostoru zakonski su regulisane postojećim zakonom o SZZ. Kontinuirana zloupotreba lokacije Sv. Nikole (neovlašteni radovi na hramu, razne kulturne i druge manifestacije, služenje rimokatoličke mise i konačno ovaj skaredni i neukusni spot, koji je snimljen na temeljima pod kojima se nalaze više grobova sveštenika, monaha i vernika, pokazuje da postojeće kosovske institucije nisu adekvatno zaštitile ovu lokaciju i da ne umeju ili neće da brinu o kulturnoj baštini.

Zato Eparhija Raško-prizrenska kao jedan od članova petočlanog Saveta za Specijalne zaštićene zone ima obavezu da što hitnije ovo pitanje pokrene u prvom sazivu Saveta čim budu imenovani novi resorni kosovski ministri za kulturu i prostorno planiranje, koji su uz šefove EU kancelarije i Misije OEBS-a takođe članovi ovog tela, čiji je inače zadatak da se brine o zaštiti ovih zona i poštovanju zakona. Očigledno za snimanje ovog spota nije tražena dozvola ni opštine ni Srpske Pravoslavne Crkve, što je eksplicitno sankcionisano članom br. 6 odnosno 6.3 pomenutog Zakona koji između ostalog ograničava  aktivnosti koje su u domenu javnih skupova, rekreacije ili zabave. Takođe, snimanje spotova koji vređaju verska i nacionalna osećanja nacionalnih zajednica na Kosovu i Metohiji, potogovo u specijalnij zaštićenoj zoni direktno je u suprotnosti sa članom 3 ovog zakona koji insistira da je cilj specijalnih zaštićenih zona između ostalog da spreče aktivnosti koje su u suprotnosti sa objektima koji treba da budu zaštićeni, obezbeđujući najbolje moguće uslove za harmoničan i održaiv razvoj zajednica koji žive na tom prostoru.

Kadar iz spota

Kao i snimanje jednog isto tako skarednog spota u hramu Sv. Nikole u Prištini pre nekoliko godina, koji je nažalost prošao bez ikakve reakcije kosovskih institucija, i ovaj slučaj je pokazatelj neodgovornog odnosa institucija prema zaštićenim zonama, a ovde konkretno prema arheološkom nalazištu iz Srednjeg veka i jednom hrišćanskom verskom objektu koji je od posebnog značaja posebno za Srpsku Pravoslavnu Crkvu, što je, uostalom, i razlog zašto je Novo Brdo stavljeno na spisak Specijalnih zona. U tom kontekstu Eparhija razmatra sa svojim advokatima mogućnost podnošenja krivične tužbe za narušavanje verskih i nacionalnih odnosa i zloupotrebu kulturno-istorijskih objekata za profane aktivnosti koje vređaju zdrav razum svakog civilizovanog čoveka.

Od međunarodnih predstavnika, kojima ćemo se posebno pismeno obratiti i predstavnika kosovskih institucija očekujemo ni manje ni više od poštovanja postojećih zakona. Eparhija će na prvoj sednici Saveta za specijalne zone tražiti zabranu pristupa ovoj lokaciji neovlašćenim licima bez dozvole i ograđivanje objekta, imajući u vidu da je ovaj drevni hram postao poligon iživljavanja nad verskom i kulturnom baštinom Srpske Pravoslavne Crkve na Kosovu i Metohiji. Eparhija bi, uostalom, na isti način reagovala i na bilo kakav sličan način profanacije objekata drugih verskih i etničkih zajednica na ovom prostoru.

O kršenju zakona u zaštićenoj zoni Novo Brdo Eparhija se već oglašavala tri puta (u junu i dva puta u avgustu ove godine). Nažalost, kosovske institucije nisu ništa učinile da zaštite ovu lokaciju od zloupotreba.